Polska i Świat

Sierpień 8, 2023

Nowa siedziba Muzeum Wojska Polskiego

Cytadela Warszawska i Muzeum Wojska Polskiego | fot. Marcin Czechowicz
Cytadela Warszawska i Muzeum Wojska Polskiego | fot. Marcin Czechowicz

Już 13 sierpnia na Cytadeli Warszawskiej oficjalnie otworzone zostanie Muzeum Wojska Polskiego. Jego nowa siedziba zaprojektowana została przez pracownię WXCA. Pierwszy ze zrealizowanych budynków pomieści m.in. przestrzeń dla wystawy stałej, wystaw czasowych oraz wydarzeń kulturalnych. Gmach południowy razem ze zrealizowanym w II etapie gmachem północnym, będą centralnymi elementami powstającego w Warszawie kompleksu muzealnego – Cytadeli Muzeów, na który składa się także siedziba Muzeum Historii Polski.

Choć Muzeum Wojska Polskiego zostało założone już w 1920 roku, powołana dekretem marszałka Józefa Piłsudskiego instytucja nigdy nie miała własnej siedziby, w której mogłaby prezentować swoją niezwykle bogatą kolekcję wynoszącą współcześnie ponad 300 tysięcy eksponatów. Już wkrótce, po przeszło 100 latach istnienia, muzeum będzie mogło zaprosić zwiedzających do nowoczesnej siedziby, w której znajdzie się m.in. wystawa stała przedstawiająca dzieje oręża polskiego, a także sala wystaw czasowych i wydarzeń kulturalnych.

Cytadela Warszawska przywrócona miastu

Pracownia WXCA wygrała międzynarodowy konkurs architektoniczno-urbanistyczny na nową siedzibę Muzeum Wojska Polskiego na Cytadeli Warszawskiej w 2009 roku. Jednym z aspektów, za który nagrodzono koncepcję architektów WXCA było sięgnięcie do historii tego miejsca sprzed powstania fortyfikacji. Autorzy zaproponowali układ urbanistyczny odnoszący się do XVIII-wiecznej kompozycji przestrzennej koszar Gwardii Pieszej Koronnej, a także położonym centralnie placem. Po jego obu stronach znajdą się gmachy północny i południowy Muzeum Wojska Polskiego oraz położona pomiędzy dwoma skrzydłami siedziba Muzeum Historii Polski. Powstałe na podstawie koncepcji konkursowej reprezentacyjne założenie razem z zabytkową twierdzą Muzeum X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej i Muzeum Katyńskim, stworzą jeden z największych i najnowocześniejszych kompleksów muzealnych w Europie. Planowo kompleks ten będzie miejscem kultury i pamięci, a także codziennej aktywności mieszkańców i mieszkanek Warszawy. Razem z XIX-wieczną fortyfikacją warszawiakom i warszawiankom zostanie bowiem udostępniony rozległy teren zielony o powierzchni ponad 30 ha, który do tej pory pozostawał wygrodzony ceglanym murem Cytadeli.

Cytadela Warszawska i Muzeum Wojska Polskiego | fot. Marcin Czechowicz
Cytadela Warszawska i Muzeum Wojska Polskiego - nowa brama fot. Marcin Czechowicz

Architektura inspirowana symboliką militarną

W swojej koncepcji architekci i architektki WXCA przywołali motywy symboliki militarnej, które wyrażono poprzez formę geometrycznych, zdyscyplinowanych brył Muzeum Wojska Polskiego oraz ich zwartej organizacji z dwóch stron placu Gwardii Pieszej Koronnej. Jako pierwszy z nich zrealizowany zostały budynek południowy. Jego wyraz architektoniczny określają fizyczne i plastyczne właściwości użytych materiałów oraz rzemieślnicza metoda pracy z nimi. Architekci postawili na barwiony beton architektoniczny, odnoszący się do ceglanych murów Cytadeli Warszawskiej. Monumentalność bryły projektanci przełamali specjalnie opracowanym wzorem, odciśniętym na płaszczyźnie masywnych bloków. Wzór ten – szewron – w zamyśle ma kojarzyć się z motywami wojskowymi. Jego przestrzenna forma została pomyślana jako powierzchnia dla rzeźbiarskiej gry światła i cienia. Rozmiar pojedynczego modułu ornamentu architekci WXCA zaprojektowali w oparciu o skalę człowieka, a konkretnie ludzkiej ręki, co przekłada się na stopniowanie doświadczenia estetycznego – wraz ze zbliżaniem się do monumentalnej, rygorystycznej bryły na pierwszy plan wychodzi detal fasady.

Muzeum Wojska Polskiego | fot. Marcin Czechowicz
Muzeum Wojska Polskiego | fot. Marcin Czechowicz
Muzeum Wojska Polskiego | fot. Marcin Czechowicz

Na budynek południowy Muzeum Wojska Polskiego składa się osiem bloków funkcjonalnych. Cztery z nich przeznaczone są na ekspozycję stałą. Trzy największe dedykowane są historii Oręża Polskiego, obejmującego okres od początków polskiej państwowości aż po zakończenie II Wojny Światowej. Czwarta sala poświęcona jest kolekcji broni orientalnej. Piątym blokiem, swoistym sercem muzeum, jest Sala Wystaw Czasowych, przestrzeń niecodziennych wydarzeń i okolicznościowych ekspozycji. Zmienność tej sali będzie powodem, by powracać do Muzeum Wojska Polskiego. Powierzchnię niemal 6 tys. m2 przestrzeni ekspozycyjnej uzupełnią trzy bloki: usługowo-biurowy z częścią administracyjną, audiowizualny z salą na 100 osób oraz magazynowo-techniczny. Całość zaprojektowana została jako minimalistyczne tło dla prezentowanej ekspozycji.

Pomiędzy bryłami bloków funkcjonalnych znajdują się szklane fasady, dzięki którym zaciera się granica między wnętrzem a zewnętrzem. Muzeum koresponduje z parkiem także na inne sposoby – wśród terenów zielonych zaplanowano miejsca dla ekspozycji plenerowych, a niektóre z zabytkowych obiektów Cytadeli Warszawskiej zostaną dostosowane do funkcji usługowych. Struktury architektoniczne całego założenia i przestrzeń parku potraktowaliśmy jako nierozerwalną całość. To właśnie rozumiemy poprzez termin „park muzeów”, który przekracza tradycyjne myślenie o przestrzeni muzealnej – opowiada architekt Paweł Wolanin.

Muzeum Wojska Polskiego | fot. Marcin Czechowicz
Muzeum Wojska Polskiego - sala wystaw czasowych | fot. Marcin Czechowicz
Muzeum Wojska Polskiego - sala audiowizualna | fot. Marcin Czechowicz

W ramach I etapu prac razem z gmachem południowym Muzeum Wojska Polskiego zrealizowany został też miejski plac z podziemnym parkingiem oraz nowa brama wjazdowa od strony Wisłostrady. Wkrótce powstanie też kładka łącząca teren Cytadeli z aleją Wojska Polskiego i Żoliborzem. W późniejszych etapach zaplanowano realizację gmachu północnego, zadaszenie ekspozycji plenerowej oraz renowację zabytkowych elementów fortyfikacji.

Zespół WXCA

  • Szczepan Wroński
  • Marta Sękulska Wrońska
  • Paweł Grodzicki
  • Krzysztof Budzisz
  • Paweł Wolanin
  • Krystian Tomczyk
  • Katarzyna Billik
  • Ewelina Szeląg
  • Anna Dobek
  • Kajetan Szostok
  • Małgorzata Gilarska
  • Michał Grabowski
  • Barbara Płonczyńska
  • Marcin Jurusik
  • Marcin Bieńka
  • Adrianna Nowak
  • Małgorzata Dębowska
  • Andrzej Bulanda
Muzeum Wojska Polskiego | fot. Marcin Czechowicz
Muzeum Wojska Polskiego | fot. Marcin Czechowicz
Muzeum Wojska Polskiego | fot. Marcin Czechowicz
Muzeum Wojska Polskiego | fot. Marcin Czechowicz
Muzeum Wojska Polskiego | fot. Marcin Czechowicz

Tagi: Muzeum Wojska Polskiego Cytadela Warszawska konkurs architektoniczny

Domy jednorodzinne

Projekt kameralnego osiedla 5 domów jednorodzinnych w Krakowie w sąsiedztwie Ojcowskiego Parku Na...
Marzec 20, 2024
Inwestorzy projektu Trzy Szczyty mieli założenie, chcieli dom katalogowy. Po kilku spotkaniach ud...
Marzec 13, 2024

Wasze realizacje

Ścianka telewizyjna stworzona na wymiar i wg indywidualnego projetu www.facebook.com/cellaio
Kwiecień 11, 2024
Bardzo wytrzymałe na obciążenia (ok.100kg/mb półki na książki tworzone na wymiar i wg indywidualn...
Kwiecień 11, 2024

Materiały budowlane

Źródło: unsplash.com
Pielęgnacja trawnika to wyzwanie, na które składa się wiele elementów, w tym walka z niepożądany...
Czerwiec 3, 2024
Nie od dziś światło dzienne wykorzystywane jest w architekturze i sztuce. Jego umiejętne zastoso...
Czerwiec 3, 2024

Konkursy

Poznaliśmy jurorów V edycji konkursu „Obiekt Roku w Systemach Aluprof”. Najciekawsze obiekty bazujące na rozwiązaniach lidera rynku wybiorą wybitni architekci i przedstawiciele branży budowlanej.
Czerwiec 19, 2024
Kyoto Global Design Awards honors extraordinary designers from around the world. Our Jury members are diverse, independent and are responsible for selecting award-winning design projects, thus prov...
Czerwiec 17, 2024