Japońska architektka Yurika Takemura z nagrodą Festival des Architectures Vives 2026

Instalacja „Liminalność w ruchu – gdy granice zaczynają się poruszać” (Liminality in Motion – As Boundaries Begin to Move) autorstwa japońskiej architektki Yuriki Takemury (Yurica Design & Architecture) zdobyła Specjalną Nagrodę Jury z okazji 20-lecia festiwalu podczas Festival des Architectures Vives – FAV we francuskim Montpellier.

Festival des Architectures Vives należy do najciekawszych europejskich wydarzeń poświęconych architekturze tymczasowej i eksperymentalnym interwencjom przestrzennym. Od 2006 roku zaprasza architektów z całego świata do projektowania instalacji tworzonych specjalnie dla historycznych dziedzińców Montpellier. Realizacje powstają wyłącznie na czas festiwalu i mają na celu odkrywanie nowych sposobów interpretacji zabytkowej tkanki miasta poprzez współczesną architekturę.

Nagrodzony projekt powstał dla jednego z historycznych dziedzińców centrum Montpellier. Zamiast wprowadzać do przestrzeni kolejny autonomiczny obiekt, autorka skoncentrowała się na uwidocznieniu zjawisk, które zwykle pozostają niezauważalne – ruchu powietrza, zmienności światła czy relacji pomiędzy ciałem człowieka a architekturą.

Każde przejście subtelnie zmienia charakter tej przestrzeni. Fot.: Mathis Espagene

Ruch zmienia geometrię przestrzeni. Fot.: Mathis Espagene

Zawieszony krajobraz, w którym spotykają się architektura, ciało i pamięć. Fot.: photoarchitecture

Granice wyłaniają się w wyniku interakcji między światłem, architekturą i ludźmi. Fot.: Mathis Espagene

Architektura, światło i ruch jako narzędzia projektowe

Punktem wyjścia dla projektu było zwrócenie uwagi na walory istniejącego miejsca: wapienne nawierzchnie wykonane z kamienia wydobywanego w pobliskim Castries, śródziemnomorskie światło, wiatr przepływający przez dziedzińce oraz otwarte niebo. Instalacja została pomyślana nie jako dominujący element przestrzeni, lecz jako narzędzie pozwalające dostrzec i wzmocnić cechy już obecne w historycznym otoczeniu.

Centralnym elementem realizacji jest zawieszona około 12 metrów nad dziedzińcem stalowa siatka. Nie pełni ona funkcji przegrody, lecz zachęca odwiedzających do przechodzenia pod nią i wprawiania jej w delikatny ruch. Reagując również na podmuchy wiatru, konstrukcja uwidacznia zjawiska, które na co dzień pozostają niewidzialne.

Pod siatką umieszczono kompozycję przezroczystych żywicznych medalionów przypominających krople wody. W każdym z nich odciśnięto faktury kamienia z ulic i historycznych dziedzińców Montpellier. Naturalne światło nieustannie zmienia sposób ich odbioru, tworząc subtelne odniesienie do materialnego dziedzictwa miasta.

Dotyk na nowo wyznacza niewidzialne granice przestrzeni. Fot.: Mathis Espagene

Fot.: Mathis Espagene

Światło osiada na powierzchni niczym woda, nadając materii ulotny charakter. Fot.: Mathis Espagene

Każdy półprzezroczysty krążek przechowuje ślady światła, ruchu i czasu. Fot.: Mathis Espagene

Wiszące fragmenty przywołują wspomnienia zawieszone między chwilami. Fot.: Mathis Espage

Inspiracje japońskim teatrem Nō

Integralnym elementem projektu były także działania artystyczne przygotowane wspólnie z interdyscyplinarną artystką Yui Takeshimą oraz Haruną Kawamurą. Inspiracją stał się tradycyjny japoński teatr Nō, w którym ruch, rytm i obecność człowieka współtworzą doświadczenie przestrzeni. Dzięki temu instalacja stawała się nie tylko obiektem do oglądania, ale również środowiskiem angażującym zmysły i ruch odwiedzających.

Projekt rozwija obecną w twórczości Yuriki Takemury ideę architektury jako medium budowania relacji, a nie wyznaczania podziałów. Granice nie są tu rozumiane jako elementy oddzielające, lecz jako stany przejściowe ujawniające się poprzez ruch, zmianę perspektywy i doświadczenie użytkownika. W takim ujęciu architektura staje się procesem zachodzącym pomiędzy przestrzenią, naturą, pamięcią miejsca i człowiekiem.

Instalacja rozwija się nie tylko poprzez przedmioty, ale także poprzez spotkania między ludźmi. Fot.: Mathis Espagene

Ciało mierzy ciszę przestrzeni. Fot.: photoarchitecture

Artysta porusza się w kruchej przestrzeni między obecnością a zniknięciem. Fot.: photoarchitecture

Informacje o projekcie

• Projekt: Liminalność w ruchu – gdy granice zaczynają się poruszać (Liminality in Motion – As Boundaries Begin to Move)
• Lokalizacja: Montpellier, Francja
• Wydarzenie: Festiwal Żywych Architektur (Festival des Architectures Vives 2026)
• Architekt: Yurika Takemura (Yurica Design & Architecture)
• Typ: tymczasowa instalacja architektoniczna
• Miejsce: historyczny dziedziniec Hortoles w centrum Montpellier
• Materiały: stalowa siatka, stalowa konstrukcja, liny stalowe, odlewy z żywicy odwzorowujące faktury lokalnego kamienia oraz słuchawki
• Nagroda: Specjalna Nagroda Jury z okazji 20-lecia Festiwalu Żywych Architektur (Premier Prix du Jury Spécial 20 ans)
• Zdjęcia: Mathis Espagne / PhotoArchitecture