Wydarzenia architektoniczne Lipiec 4, 2022

Wymyślając miasta na nowo

Typ: Wystawy
Data od: 28/06/2022
Data do: 02/10/2022
Miasto: Szczecin

Wraz z końcem drugiej wojny światowej na Ziemiach Zachodnich i Północnych podjęto wysiłek organizacyjny, mający na celu gospodarcze i społeczne scalenie ziem dawnych z pozyskanymi terenami wzdłuż Odry i Nysy Łużyckiej. Zagospodarowanie obszarów poniemieckich utrudnione było jednak przez brak wykwalifikowanej siły roboczej, w tym przede wszystkim inteligencji z wykształceniem inżynierskim i ekonomicznym. Tym bardziej istotną rolę odgrywały osoby podejmujące się trudu adaptacji w obcych, często niezwykle trudnych warunkach, tworząc podwaliny pod budowę tożsamości nowych mieszkańców regionu.

Jedną z nich była Helena Kurcyusz (1914–1999), polska architektka urbanistka, malarka, a także animatorka kultury w powojennym Szczecinie. Była absolwentką Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej, w czasie drugiej wojny światowej brała udział w obronie Warszawy, a następnie działała w konspiracji – Związku Walki Zbrojnej oraz Armii Krajowej. W 1942 r. została aresztowana i przewieziona do obozu koncentracyjnego na Majdanku, skąd w 1944 r. przetransportowano ją do Ravensbrück, a następnie Neubrandenburga, gdzie doczekała wyzwolenia. Po zakończeniu wojny osiedliła się w Szczecinie i podjęła pracę jako współorganizatorka służby budowlanej na terenie miasta, działała w komisji ds. nazw ulic miasta, a także przeprowadzała inwentaryzację ocalałych zabytków Szczecina (m.in. odkryła sarkofagi książęce na Zamku Książąt Pomorskich). W lipcu 1946 r. Kurcyuszowa została powołana na stanowisko Głównego Urbanisty Województwa Szczecińskiego, które piastowała do 1960 r. W późniejszym okresie pracowała w Wojewódzkiej Pracowni Urbanistycznej. Była również współorganizatorką Wydziału Architektury w Szkole Inżynierskiej w Szczecinie. W pracy zawodowej współtworzyła uproszczone plany zagospodarowania przestrzennego miast ówczesnego województwa szczecińskiego, a także była autorką szeregu projektów planów miejscowych. Poza pracą aktywnie działała w szczecińskim oddziale Stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP) oraz Towarzystwa Urbanistów Polskich (TUP).

Helena Kurcyusz, należąc do nielicznego grona osób mających duży wpływ na urbanistyczny kształt Szczecina i wielu innych miejscowości na Pomorzu Zachodnim, jednocześnie odegrała ogromną rolę kulturotwórczą, angażując się w życie kulturalne i artystyczne regionu, inicjując m. in. powstanie Klubu „13 Muz”. Prowadziła przy tym aktywną działalność społeczną, należała do Sekcji Strzelectwa Klubu Sportowego „Ogniwo”, Związku Kombatantów i Byłych Więźniów Obozów Koncentracyjnych, jak również Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki. Posiadała ponadto ogromny talent malarski, uwidaczniający się w licznych akwarelach o szerokiej tematyce: od widoków krajobrazowych, zieleni i architektury po portret i miniaturę. Była także autorką wielu wierszy i wspomnień z okresu okupacji oraz z pierwszych lat pobytu w Szczecinie.

Choć od śmierci Heleny Kurcyuszowej upłynęło blisko ponad dwadzieścia lat, to w pamięci wielu szczecinian nadal stanowi ona jedną z wyjątkowych kobiet, które zapisały się nie tylko w historii lokalnej, lecz także ogólnopolskiej. W trudnej rzeczywistości powojennej, dzięki silnej osobowości i ogromnej determinacji, jako jedna z nielicznych wówczas osób potrafiła w pełni wykorzystać swoje kompetencje zawodowe. Nie sposób przy tym nie docenić jej wkładu w organizację oraz rozwój szczecińskiej architektury i urbanistyki, których obecny stan z całą pewnością nie mógłby być tak znaczący, gdyby nie jej poświęcenie i zaangażowanie.

PROGRAM IMPREZ TOWARZYSZĄCYCH

 

Cykl wykładów

2 LIPCA 2022, GODZ. 12.00

  • Wymyślając miasta na nowo. Helena Kurcyusz – architektka i urbanistka – spacer kuratorski
  • dr Anna Lew-Machniak

30 LIPCA 2022, GODZ. 12.00

  • Helena Kurcyusz – dama Szczecina. Historia rodziny
  • Małgorzata Peszko

20 SIERPNIA 2022, GODZ. 12.00

  • Obozowe doświadczenia Heleny Kurcyusz
  • dr Anna Lew-Machniak

10 WRZEŚNIA, GODZ. 12.00

  • Architektura i urbanistyka Pomorza Zachodniego. Rzecz o Helenie Kurcyusz
  • Małgorzata Peszko
Czas trwania wystawy
  • Miejsce: Muzeum Narodowe w Szczecinie – Muzeum Historii Szczecina | ul. Księcia Mściwoja II 8
  • czas trwania: 29.06–2.10.2022
  • kurator: dr Anna Lew-Machniak
  • organizator: Muzeum Narodowe w Szczecinie
  • partner: Szczeciński oddział Stowarzyszenia Architektów Polskich Archiwum Państwowe w Szczecinie

Dodano: 04/07/2022

Konkursy

Jeśli masz od 20 do 35 lat, jesteś designerem bądź adeptem kierunków artystycznych i projektowych, a kreatywność to Twoje drugie imię, ten konkurs jest dla Ciebie!
Listopad 27, 2022
Propozycja projektowa powinna optymalnie wykorzystać potencjał i uwarunkowania obszaru opracowania oraz spełniać zarówno oczekiwania lokalnej społeczności, jak i wpisywać się we współczesne trendy...
Listopad 18, 2022

Wasze projekty

Dwupoziomowy budynek z lotu ptaka przejmuje kształt litery U zwróconej ramionami na południe i ot...
Listopad 18, 2022
LANDMARK WHITEFISH APARTAMENTY, MONTANA, US
Październik 28, 2022

Wasze realizacje

LETNIE APARTAMENTY, HOHWACHT, NIEMCY
Październik 28, 2022
IBIS STYLES, RESTAURACJA, DREZNO, NIEMCY
Październik 28, 2022

Wydarzenia

W dniach 16-17 listopada 2022 r. w Warszawie odbędzie się po dwóch latach przerwy, 5. edycja konf...
Listopad 2, 2022
Wystawa 20 projektów architektonicznych w walce ze zmianami klimatu, która już 17 listopada otwie...
Październik 24, 2022