Wydarzenia architektoniczne Lipiec 4, 2022

Wymyślając miasta na nowo

Typ: Wystawy
Data od: 28/06/2022
Data do: 02/10/2022
Miasto: Szczecin

Wraz z końcem drugiej wojny światowej na Ziemiach Zachodnich i Północnych podjęto wysiłek organizacyjny, mający na celu gospodarcze i społeczne scalenie ziem dawnych z pozyskanymi terenami wzdłuż Odry i Nysy Łużyckiej. Zagospodarowanie obszarów poniemieckich utrudnione było jednak przez brak wykwalifikowanej siły roboczej, w tym przede wszystkim inteligencji z wykształceniem inżynierskim i ekonomicznym. Tym bardziej istotną rolę odgrywały osoby podejmujące się trudu adaptacji w obcych, często niezwykle trudnych warunkach, tworząc podwaliny pod budowę tożsamości nowych mieszkańców regionu.

Jedną z nich była Helena Kurcyusz (1914–1999), polska architektka urbanistka, malarka, a także animatorka kultury w powojennym Szczecinie. Była absolwentką Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej, w czasie drugiej wojny światowej brała udział w obronie Warszawy, a następnie działała w konspiracji – Związku Walki Zbrojnej oraz Armii Krajowej. W 1942 r. została aresztowana i przewieziona do obozu koncentracyjnego na Majdanku, skąd w 1944 r. przetransportowano ją do Ravensbrück, a następnie Neubrandenburga, gdzie doczekała wyzwolenia. Po zakończeniu wojny osiedliła się w Szczecinie i podjęła pracę jako współorganizatorka służby budowlanej na terenie miasta, działała w komisji ds. nazw ulic miasta, a także przeprowadzała inwentaryzację ocalałych zabytków Szczecina (m.in. odkryła sarkofagi książęce na Zamku Książąt Pomorskich). W lipcu 1946 r. Kurcyuszowa została powołana na stanowisko Głównego Urbanisty Województwa Szczecińskiego, które piastowała do 1960 r. W późniejszym okresie pracowała w Wojewódzkiej Pracowni Urbanistycznej. Była również współorganizatorką Wydziału Architektury w Szkole Inżynierskiej w Szczecinie. W pracy zawodowej współtworzyła uproszczone plany zagospodarowania przestrzennego miast ówczesnego województwa szczecińskiego, a także była autorką szeregu projektów planów miejscowych. Poza pracą aktywnie działała w szczecińskim oddziale Stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP) oraz Towarzystwa Urbanistów Polskich (TUP).

Helena Kurcyusz, należąc do nielicznego grona osób mających duży wpływ na urbanistyczny kształt Szczecina i wielu innych miejscowości na Pomorzu Zachodnim, jednocześnie odegrała ogromną rolę kulturotwórczą, angażując się w życie kulturalne i artystyczne regionu, inicjując m. in. powstanie Klubu „13 Muz”. Prowadziła przy tym aktywną działalność społeczną, należała do Sekcji Strzelectwa Klubu Sportowego „Ogniwo”, Związku Kombatantów i Byłych Więźniów Obozów Koncentracyjnych, jak również Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki. Posiadała ponadto ogromny talent malarski, uwidaczniający się w licznych akwarelach o szerokiej tematyce: od widoków krajobrazowych, zieleni i architektury po portret i miniaturę. Była także autorką wielu wierszy i wspomnień z okresu okupacji oraz z pierwszych lat pobytu w Szczecinie.

Choć od śmierci Heleny Kurcyuszowej upłynęło blisko ponad dwadzieścia lat, to w pamięci wielu szczecinian nadal stanowi ona jedną z wyjątkowych kobiet, które zapisały się nie tylko w historii lokalnej, lecz także ogólnopolskiej. W trudnej rzeczywistości powojennej, dzięki silnej osobowości i ogromnej determinacji, jako jedna z nielicznych wówczas osób potrafiła w pełni wykorzystać swoje kompetencje zawodowe. Nie sposób przy tym nie docenić jej wkładu w organizację oraz rozwój szczecińskiej architektury i urbanistyki, których obecny stan z całą pewnością nie mógłby być tak znaczący, gdyby nie jej poświęcenie i zaangażowanie.

PROGRAM IMPREZ TOWARZYSZĄCYCH

 

Cykl wykładów

2 LIPCA 2022, GODZ. 12.00

  • Wymyślając miasta na nowo. Helena Kurcyusz – architektka i urbanistka – spacer kuratorski
  • dr Anna Lew-Machniak

30 LIPCA 2022, GODZ. 12.00

  • Helena Kurcyusz – dama Szczecina. Historia rodziny
  • Małgorzata Peszko

20 SIERPNIA 2022, GODZ. 12.00

  • Obozowe doświadczenia Heleny Kurcyusz
  • dr Anna Lew-Machniak

10 WRZEŚNIA, GODZ. 12.00

  • Architektura i urbanistyka Pomorza Zachodniego. Rzecz o Helenie Kurcyusz
  • Małgorzata Peszko
Czas trwania wystawy
  • Miejsce: Muzeum Narodowe w Szczecinie – Muzeum Historii Szczecina | ul. Księcia Mściwoja II 8
  • czas trwania: 29.06–2.10.2022
  • kurator: dr Anna Lew-Machniak
  • organizator: Muzeum Narodowe w Szczecinie
  • partner: Szczeciński oddział Stowarzyszenia Architektów Polskich Archiwum Państwowe w Szczecinie

Dodano: 04/07/2022

Konkursy

Urząd m.st. Warszawy-Urząd Dzielnicy Wawer zaprasza do jednoetapowego konkursu architektonicznego na opracowanie koncepcji PAR.
Lipiec 20, 2022
Przedmiotem Konkursu jest wykonanie koncepcji architektonicznej modernizacji i rozbudowy budynku Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej oraz spójnej, całościowej koncepcji zagospodarowania...
Lipiec 4, 2022

Wasze projekty

Inwestor marzył o domu zgodnym z zasadami Feng Shui. Dom miał być również harmonijny oraz ekologi...
Czerwiec 2, 2022
Wizualizacje prezentujące nowe oblicze ciekawej, historycznej kamienicy, po planowanych pracach r...
Styczeń 18, 2022

Wasze realizacje

półki, półki na wymiar, półki bez widocznych wsporników, półki nad biurko
Cellaio - bardzo wytrzymałe na obciążenia (ok. 100 kg/mb) półki na książki lub dokumenty. Nr pro...
Maj 13, 2022
Trzy kąty w jedmym mieszkaniu. Półki na książki i ścianka telewizyjna w salonie.
Kwiecień 18, 2022

Wydarzenia

Plany na przyszłość | LAB to wystawa prezentująca Warszawę przyszłości - zbiór projektów architek...
Lipiec 20, 2022
Helena Kurcyusz - architektka i urbanistka, należąc do nielicznego grona osób mających duży wpływ...
Lipiec 4, 2022