Zagadnienia prawne

2026 rok to czas wejścia w życie wielu istotnych zmian w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Obowiązywać zaczynają wreszcie najważniejsze zmiany dokonane uchwalonymi w latach 2023-2025 nowelizacjami.

Celem zmian jest zwiększenie realnego poziomu bezpieczeństwa ludności. Jednocześnie oznaczają one nowe wyzwania dla samorządów i inwestorów, którzy będą musieli uwzględniać kwestie ochrony ludności już na etapie planowania inwestycji.

Od 1 stycznia 2026 r. budynki mieszkalne wielorodzinne oraz budynki użyteczności publicznej, w których przewiduje się kondygnacje podziemne, powinny być projektowane i wykonywane w taki sposób, aby te kondygnacje mogły zostać wykorzystane jako miejsca doraźnego schronienia, jeżeli w danym obiekcie nie zaplanowano budowy schronu lub innej budowli ochronnej. W praktyce oznacza to konieczność uwzględnienia odpowiednich rozwiązań konstrukcyjnych i instalacyjnych, które umożliwią szybkie przystosowanie takich przestrzeni do czasowego pobytu ludzi w warunkach zagrożenia.

Wyznaczenie obszaru oddziaływania inwestycji następuje w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę, na potrzeby każdej konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji budowlanej.

Zgodnie z Prawem budowlanym, budową jest także wykonywanie obiektu budowlanego (budowli ziemnej) w określonym miejscu, a także jego odbudowa, rozbudowa, czy nadbudowa. Roboty ziemne, które trwale zmieniają ukształtowanie terenu, w tym usypywanie skarpy, czy nasypu mogą być traktowane jako budowa lub jako przebudowa terenu.

Obecnie ZPI uzupełnia, a od 1 stycznia 2026 r. zastąpi uchwałę o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej, podejmowaną na podstawie tzw. specustawy mieszkaniowej.