Muzeum Polaków ratujących Żydów na Podkarpaciu im. Rodziny Ulmów w Markowej

Projekt zdobył pierwsze miejsce w konkursie na opracowanie koncepcji architektonicznej Muzeum. Autorem projekty jest Studio Nizio Design International z Warszawy.

Budynek

Klasyczny Emblemat domu, ukazujący się w pół-przeszklonej fasadzie budynku, kryje w swej filozofii tajemnicę, którą zwiedzający odkryje i poczuje dopiero wraz ze zwiedzaniem muzeum. Budynek stopniowo nabiera dynamizmu, przechodząc w geometryczny graniastosłup. Jego struktura „wcina się” w plac, odnosząc się estymą wobec przyległych budynków. To symbol domu, przypominający zwiedzającym dzieje przedwojennej Markowej odnosząc się nie tylko do czasów Shoah, lecz również ukazując jej niezmienną postać, mimo przeciwności losu i historii.

Obiekt składa się z dwóch podstawowych zespołów funkcji: ekspozycyjnej oraz biurowo-technicznej, powiązanych wspólnym hallem recepcyjnym, znajdującym się w centrum projektowanego obiektu.

Struktura budynku opiera się na konstrukcji żelbetowej (ściany murowane, stropy i słupy żelbetowe monolityczne). Budynek, podobnie jak pomnik Rodziny Ulmów, został wykończony okładziną ze stali węglowej o kontrolowanej korozji. (...)

widok narożnika południowo-wschodniego - Muzeum Polaków ratujących Żydów na Podkarpaciu im. Rodziny Ulmów w Markowej.

Widok z lotu ptaka narożnika południowo-wschodniego - Muzeum Polaków ratujących Żydów na Podkarpaciu im. Rodziny Ulmów w Markowej.

Wnętrza

Głównym priorytetem w kreacji wnętrz muzeum był wektor łatwości dostępu do poszczególnych przestrzeni ekspozycyjnych.
Obiekt muzealny składa się z dwóch podstawowych zespołów funkcji, powiązanych wspólnym holem recepcyjnym, znajdującym się w centrum projektowanego obiektu.

Pokoje biurowe i pracownia naukowa otwierają się na zieloną skarpę i „Ogród Pamięci”, uzupełniając narrację minimalistycznej formy muzeum.

W centralnym punkcie ekspozycji usytuowany zostanie szklany kubik - serce muzeum o wymiarach (5m x 8m). Promieniejący światłem kryje w swym wnętrzu zatrzymaną w czasie rekonstrukcję domu Ulmów, która ujawnia się zwiedzającemu dopiero po wejściu do kubicznej formy.

Z zewnątrz zaś owa jasna, świetlista struktura stanowi rodzaj pomnika pamięci (na jej powierzchni rozpościerać się będą pulsujące fotografie rodziny). Po wejściu i minięciu hallu, który również może stanowić przestrzeń ekspozycyjną, zwiedzający kieruje się klarowną drogą, zachowując ciągłość chronologiczną wystawy (w hallu usytuowane zostaną również proste w formie siedziska).

Wnętrza - fragment ekspozycji: Kryjówki i schronienia

Wnętrza - ekspozycja - Muzeum Polaków ratujących Żydów na Podkarpaciu im. Rodziny Ulmów w Markowej.

Dom Ulmów - serce muzeum

staje się wyznacznikiem, punktem odniesienia, wokół którego rozciągają się pozostałe zakresy tematyczne. Ekspozycje (o powierzchni 117,3 m, replika Domu Ulmów 37,5) zostały ściśle podporządkowane zagadnieniom konspiracji, niebezpieczeństwa i śmierci. Dlatego też część eksponatów (np. fotografie z getta) zwiedzający będzie oglądać z ukrycia, za pośrednictwem specjalnie zaprojektowanych, wtopionych w strukturę ścian przesłonom, oddającym gradację napięcia. Czytelna narracja zwiedzania zmierza do geometrycznej ostrości, oddając spójność przestrzeni merytorycznej z architektoniczną.

plansza 1 - Muzeum Polaków ratujących Żydów na Podkarpaciu im. Rodziny Ulmów w Markowej.

plansza 2 - Muzeum Polaków ratujących Żydów na Podkarpaciu im. Rodziny Ulmów w Markowej.

plansza 3 - Muzeum Polaków ratujących Żydów na Podkarpaciu im. Rodziny Ulmów w Markowej.