Zielone innowacje

Maj 15, 2024

Projekt „Dekarbonizacja procesów budowlanych”

Dom „ASZ House” w Łodzi/proj. i fot. Koziej Architekci
Dom „ASZ House” w Łodzi/proj. i fot. Koziej Architekci

Ograniczanie emisji CO2 w branży budowlanej staje się koniecznością – wymaga tego osiągnięcie neutralności klimatycznej w 2050 r. Nie uda się to bez upowszechnienia w budownictwie naturalnych materiałów i technologii oraz zasad Gospodarki Obiegu Zamkniętego (GOZ), czyli ponownego wykorzystania zasobów. Rozwiązań, które to umożliwią, dostarcza realizowany przez Instytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy (IOŚ-PIB) i Ogólnopolskie Stowarzyszenie Budownictwa Naturalnego (OSBN) projekt „Dekarbonizacja procesów budowlanych”.

Budownictwo naturalne we współczesnym wydaniu opiera się na optymalizacji procesu budowy, prefabrykacji i produkcji materiałów o niskim śladzie węglowym, biodegradowalnych, nisko przetworzonych. Projekt „Dekarbonizacja procesów budowlanych” przybliżył praktyczne zastosowania nowoczesnego i funkcjonalnego budownictwa naturalnego różnym uczestnikom rynku – inwestorom, producentom i wykonawcom – w budowlach o różnej skali i przeznaczeniu.

Projekt wkrótce się zakończy, a jego owocami są m. in. „Poradnik Inwestora” – pierwszy w Polsce przystępny zbiór wiedzy o naturalnych materiałach i technologiach budowlanych oraz programy Dodatkowych Umiejętności Zawodowych dla szkół zawodowych (w zawodach „cieśla” i „murarz-tynkarz”), czy program nauczania dla szkół wyższych. 

W kilkudziesięciu warsztatach i webinariach prowadzonych przez praktyków naturalnego budownictwa z OSBN – dotyczących m. in. budownictwa z drewna i słomy, tynków i farb naturalnych czy projektowania budynków przyjaznych dla środowiska – udział wzięło ponad 600 osób.

Wystawa budownictwa naturalnego

Okazje do zapoznania się z budownictwem naturalnym dała także multimedialna wystawa, prezentująca naturalne techniki i materiały budowlane oraz rozwiązania z dziedziny GOZ. Była ona częścią ekspozycji projektu na targach budowlanych, która obejmowała także przestrzeń do warsztatów, demonstracyjną konstrukcję z drewna i słomy oraz stoisko IOŚ-PIB. Instytut otrzymał główne nagrody za „Innowacyjne rozwiązania” na Targach InterDOM w Łodzi oraz za „Formę promocji targowej” na Targach LUBDOM w Lublinie. Łącznie na tych wydarzeniach wystawę obejrzało niemal 18 tys. osób.

W upowszechnieniu naturalnego budownictwa pomogą także wyniki przeprowadzonych w ramach projektu badań, w tym testów pożarowych prefabrykowanych konstrukcji z drewna i słomy. Pokazały one, że pokryta tynkiem glinianym ściana z tych materiałów opiera się płomieniom o temperaturze powyżej 1000°C przez ponad dwie godziny. Oznacza to, że takie rozwiązanie może z powodzeniem zastąpić konwencjonalne materiały budowlane. 

Wykorzystywanie naturalnych materiałów budowlanych przez inwestorów i wykonawców ułatwi też opracowanie kategorii jakościowych dla surowców naturalnych oraz parametrów wytrzymałości dla drewna konstrukcyjnego.

W projekcie nie zabrakło też głosu przedstawicieli branży budowlanej: na podstawie konsultacji z projektantami, producentami materiałów budowlanych i wykonawcami budynków pojawiły się w Projekcie rekomendacje dla rozwoju rynku budownictwa naturalnego. Stanowić mają one pakiet propozycji zmian w prawodawstwie i systemie certyfikacji dla budownictwa, zawierający odniesienia do Miejskich Planów Adaptacji oraz termomodernizacji i praktycznego stosowania zasad GOZ.

Ograniczenie emisji dwutlenku węgla

Żeby ograniczać emisje dwutlenku węgla z budownictwa, konieczna jest wiedza o tym, ile uwalnia się go do atmosfery przy produkcji i eksploatacji konkretnych materiałów budowlanych. Aby wyznaczyć ścieżkę do dekarbonizacji, trzeba najpierw określić punkt wyjścia. Wiedzy tej dostarcza model wyliczeń śladu węglowego, m. in. dla drewna, roślin jednorocznych i materiałów z wykorzystaniem surowców z recyklingu. 

Ograniczenie emisji CO2 w sektorze budowlanym jest koniecznością – już za kilka lat zaczną obowiązywać regulacje, które nałożą ten obowiązek na producentów i wykonawców, warto więc już dziś się na to przygotować.

Projekt pokazał, że budownictwo przyjazne dla klimatu i środowiska jest możliwe. Wiele rozwiązań, nie tylko dla indywidualnych pasjonatów, ale też dla wielkoskalowego budownictwa mieszkaniowego i użyteczności publicznej już dziś jest na wyciągnięcie ręki – powiedział Daniel Walczak z Krajowego Ośrodka Zmian Klimatu w Instytucie Ochrony Środowiska-Państwowym Instytucie Badawczym.

Projekt „Dekarbonizacja procesów budowlanych – wprowadzenie materiałów naturalnych o zerowym śladzie węglowym, w tym drewna, do gospodarki obiegu cyrkularnego w budownictwie” jest realizowany przez Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy oraz Ogólnopolskie Stowarzyszenie Budownictwa Naturalnego. Korzysta z dofinansowania o wartości 744 951 euro otrzymanego od Islandii, Liechtensteinu i Norwegii w ramach Funduszy EOG. Celem projektu jest umożliwienie rozwoju sektora budownictwa naturalnego i drewnianego oraz implementacja Gospodarki Obiegu Zamkniętego w sektorze budownictwa w Polsce.

Źródło: PAP MediaRoom

Tagi: Budownictwo niskoemisyjne zerowy ślad węglowy materiały budowlane

Budynki zrównoważone

MOAPAA – muzeum sztuki rdzennych mieszkańców Kanady projektu SPECTACLE | Fot.: SPECTACLE with brick
Budynek o powierzchni 1630 m² połączy funkcje muzealne, edukacyjne i społeczne z rozbudowanym zał...
Październik 14, 2026
Fot.: ©Ahmad Alnaji - SARAB
Szczególnie interesującym elementem realizacji jest wykorzystanie ceramiki jako podstawowego komp...
Lipiec 6, 2026

Materiały budowlane

Zdjęcie: iStock
Mieszkanie w bloku zwykle wyklucza montaż tradycyjnego kominka na drewno ze względu na brak prze...
Wrzesień 30, 2026
Zdjęcie: iStock
Mieszkanie w bloku zwykle wyklucza montaż tradycyjnego kominka na drewno ze względu na brak prze...
Wrzesień 30, 2026

Konkursy

Under the theme “Shared Happiness” (“Bonheur partagé”), the festival invites young professionals in architecture, landscape architecture, urban planning and related disciplines to design temporary...
Październik 12, 2026
Participants are encouraged to consider advances in technology, the exploration of sustainable systems, and the development of new urban and architectural methodologies capable of addressing the ec...
Październik 10, 2026