Wzornictwo

Styczeń 3, 2013

Upcykling - (r)ewolucja recyklingu

Willa w Welpeloo - zdjęcie aranżacyjne
Willa w Welpeloo - zdjęcie aranżacyjne

Istotą upcyklingu jest tworzenie nowych rzeczy użytkowych w oparciu o odpady. W świecie architektury spektakularnym przykładem tego typu przedsięwzięć jest willa Welpeloo w Holandii.

Historia upcyklingu

Autorami pojęcia upcykling są projektant przemysłowy William McDonough oraz chemik Michael Braungart. W swojej książce Cradle to Cradle: Remaking the Way We Make Things nawołują oni do zmian we współczesnym procesie produkcji i skupieniu się na wytwarzaniu w drodze ekologicznego i inteligentnego designu. W ten sposób dochodzą do pojęcia upcyklingu, które w sensie dosłownym oznacza formę wtórnego przetwarzania odpadów , w wyniku którego powstają produkty o wartości wyższej niż przetwarzane surowce. „Autorzy obrazowo zwracają uwagę na analogie pomiędzy naturą, a przemysłem.” – mówi architekt Anna Koszela. „Drzewa owocowe wydają owoce, które niewykorzystane z powrotem stają się harmonijna częścią przyrody. Według podobnego schematu powinien funkcjonować człowiek. Wytwory jego działalności, które okażą się nieprzydatne powinny zostać ponownie wykorzystane.” – cytuje autorów Anna Koszela Tak rodzi się idea upcyklingu, twórczego kreowania nowych przedmiotów z wykorzystaniem starych, przy jednoczesnym nadawaniu im nowego, często zaskakującego zastosowania.

 

 

Obszary zastosowania materiałów wtórnych

Jednym prekursorów światowego upcyklingu jest marka odzieżowa Patagonia, która w 1993 roku wprowadziła do swojej oferty linię marynarek wyprodukowanych z …butelek plastikowych pochodzących z recyklingu. Od tego czasu produkcją na bazie odpadów zainteresowało się bardzo wiele firm i osób. Historia wielu światowych marek wnętrzarskich, odzieżowych i nie tylko, pokazuje, że upcykling jest nie tylko zajęciem ciekawym i wpisującym się w ekologiczny styl życia, ale może być również działalnością bardzo lukratywną – podkreśla architekt wnętrz Anna Koszela.

Doskonałym przykładem uprawiającym upcykling jest przedsiębiorstwo TerryCycle założone przez Toma Szaky, studenta Princetown, który swoją przygodę rozpoczął od wytwarzania wysokiej jakości nawozu do roślin, pakowanego w zużyte butelki PET. Obecnie firma produkuje ok. 200 wysokiej jakości produktów, których komponentami są wyłącznie odpady. Miarą rynkowego sukcesu upcyklingu w wydaniu TerryCycle jest roczny obrót firmy na poziomie kilkunastu milionów dolarów. Jednak jeszcze bardziej na wyobraźnię oddziaływują inne liczby odnoszące się do 6-letniej działalności firmy: 50 milionów przetworzonych opakowań po sokach, 10 milionów wykorzystanych butelek PET i 10 milionów opakowań po batonach.

 

Odpad w pracy projektantów

Wkrótce po narodzinach idei upcyklingu okazało się, że jest on naturalną przestrzenią dla designu. Jak słusznie zauważa architekt wnętrz Anna Koszela: Upcykling oferuje artystom praktycznie nieograniczone możliwości kreacji, sprawia, że nie ma rzeczy niemożliwych do wyczarowania. Dzięki upcyklingowi na dalszy plan schodzą koszty procesu tworzenia, a pierwszoplanową rolę gra pomysł. Wszystkie te czynniki sprawiły, że szybko po taką formę ekspresji zaczęli sięgać designerzy na całym świecie. Co niezwykle istotne, moda na ekologiczny design bardzo prężnie rozwija się zarówno wśród profesjonalistów, jak i amatorów. Ci drudzy tworzą swoje projekty, najpierw dla siebie, a później często zaczynają dzielić się swoimi pasjami i dziełami z innymi. Upcykling w designie, podobnie jak inne dziedziny twórczości artystycznej, doczekał się już swoich gwiazd. Do tego grona można niewątpliwie zaliczyć Martino Gampera, Komplot Design czy Maartena Baasa.

 

Komoda projektu Zoe Murphy

 

Architektura z odzysku

Doskonałym przykładem, że tworzenie w oparciu o odpady nie ma praktycznie granic, jest willa Welpeloo. Znajduje się ona w Roombeek, na przedmieściach holenderskiego miasta Enschede i charakteryzuje się nowoczesną, kubiczną formą. Na szczególną uwagę zasługuje jednak coś innego. Została ona w całości zbudowana z odpadów. Koncepcja willi powstała w pracowni 2012Architecten.

Projekt bazuje na produktach z upcyklingu, co wymagało od twórców bardzo wiele inwencji i operatywności. W efekcie elementy konstrukcyjne domu pochodzą z maszyny do produkcji tekstyliów z pobliskiej fabryki, elewacja budynku powstała z drewna odzyskanego ze szpul kablowych, a do izolacji ścian zewnętrznych wykorzystano ścinki polistyrenu pozyskanego od producenta przyczep kempingowych.

 

Drewno z papieru

Innym ciekawym pomysłem z obszaru upcyklingu jest projekt Mieke Meijer, studentki Design Academy w holenderskim Eindhoven. W tradycyjnym procesie produkcyjnym papier wytwarzany jest z drewna. Meijer postanowiła odwrócić tą prawidłowość i z makulatury uzyskać surowiec zbliżony właściwościami do drewna. Od 2007 roku we współpracy ze studiem Vij5 prowadziła prace technologiczne, których efektem było powstanie NewspaperWood. Jest to surowiec pozwalający na produkcję mebli i przedmiotów dekoracyjnych.

Autorzy:
Artykuł powstał we współpracy z architekt wnętrz Anną Koszelą

Tagi: upcykling recykling design architektura

Domy jednorodzinne

Projekt domu jednorodzinnego Parterowego PióroArchitekci-18. Ilość pokoi (w tym salon) : 5. Il...
Grudzień 29, 2021
Przykładowe rzuty 3d mieszkania jakie wykonujemy dla deweloperów i inwestorów nieruchomości. Dwu-...
Październik 27, 2021

Konkursy

The International Union of Architects (UIA) and Rehabilitation International (RI) are jointly inviting submissions for a twenty-first century symbol of accessibility to represent their core values...
Styczeń 18, 2022
We invite you to design a small scaled HOME for 2 working individuals of any age group optimized for spatialeciency to fulfill all the needs of its users.
Styczeń 10, 2022

Materiały budowlane

             Świetlik dachowy to nowy produkt firmy VELUX w s...
Grudzień 13, 2021
Przedszkole w Kiełczowie
Wielkoformatowe płyty z możliwością niemal dowolnego nadruku stanowią doskonałe rozwiązanie dla f...
Listopad 15, 2021

Polska Świat

Park Pamięci Wielkiej Synagogi, NArchitekTURA / Bartosz Haduch - finalista Mies van der Rohe Award 2022
Głównym elementem aranżacji parku jest mozaika z czterdziestu szarych płyt piaskowca. Ich nieregu...
Styczeń 20, 2022
Centrum Aktywności Lokalnej w Rybniku - Marlena Wolnik MWArchitekci (finalista Mies van der Rohe Award 2022)
Centrum Aktywności Lokalnej to projekt mający na celu stworzenie przestrzeni, która byłaby centra...
Styczeń 20, 2022

Wzornictwo

Instalacja artystyczna „Pisklę”, autor: Joanna Rajkowska
Nowoczesna instalacja artystyczna – dwumetrowe, akustyczne jajo drozda śpiewaka autorstwa artystk...
Maj 25, 2021
Kolekcja lamp i luster „TRN” - Magda Jurek
Podczas wirtualnej gali jurorzy zaprezentowali pięcioro projektantów, którzy w 2021 roku stworzą...
Luty 2, 2021