Ogłoszono finalistów EU Mies van der Rohe Award 2026
Fundacja Miesa van der Rohe oraz Komisja Europejska ogłosiły siedmiu finalistów European Union Prize for Contemporary Architecture – Mies van der Rohe Awards 2026, jednego z najważniejszych konkursów architektonicznych w Europie. Spośród 410 nominowanych realizacji jury wyłoniło 5 projektów w kategorii Architektura oraz 2 w kategorii Architektura wschodząca, które uznano za najbardziej reprezentatywne dla współczesnych wyzwań stojących przed architekturą na Starym Kontynencie.
Jak podkreślają jurorzy, tegoroczna selekcja pokazuje architekturę jako narzędzie realnej zmiany: reagujące na lokalny kontekst, a jednocześnie podejmujące tematy związane z kryzysem klimatycznym, odpowiedzialnością społeczną i jakością przestrzeni wspólnych. Wśród finalistów znalazły się zarówno projekty rewitalizacji zdegradowanych struktur przemysłowych, jak i nowe realizacje o silnym wymiarze publicznym.
Siedem projektów finalistów pokazuje, w jaki sposób architektura kształtuje przestrzeń wspólną i pomaga definiować krajobraz miejski, w którym toczy się życie ludzi. Uwydatniają one różnorodność podejść do projektowania oraz ponownego wykorzystania budynków i istniejących kontekstów. Współczesna architektura równoważy dziś uważną ochronę dziedzictwa z przemyślaną interwencją, przekształcając zarówno obiekty zabytkowe, jak i zwyczajne struktury w znaczące przestrzenie dla użytkowników. Największe wrażenie robi sposób, w jaki zarówno młodzi, jak i doświadczeni architekci sięgają po prostotę, rygor i elastyczność, tworząc przestrzenie jednocześnie funkcjonalne i wrażliwe, w których każda decyzja — od doboru materiału po skalę — odzwierciedla profesjonalne zaangażowanie i troskę o ludzi, którzy z nich korzystają. - powiedziała Rosa Rull, członkini jury, współzałożycielka BAILORULL + ADD Arquitectura, Barcelona
Zwycięzcy zostaną ogłoszeni 16 kwietnia 2026 roku w Oulu, jednej z Europejskich Stolic Kultury, natomiast uroczysta gala wręczenia nagród oraz towarzyszące jej debaty i wystawy odbędą się w maju w Barcelonie, w ramach programu Barcelona World Capital of Architecture 2026.
Finaliści EU Mies van der Rohe Award 2026
Do finału zakwalifikowano realizacje z Belgii, Francji, Hiszpanii, Chorwacji i Słowenii, reprezentujące szerokie spektrum podejść do projektowania — od adaptacji istniejących obiektów po nowe formy architektury publicznej. Jury doceniło ich spójność ideową, wrażliwość na kontekst oraz umiejętność łączenia innowacji z odpowiedzialnym gospodarowaniem zasobami.
Pałac Wystawowy w Charleroi
Charleroi, Belgia
Architekci: AgwA + architecten jan de vylder inge vinck
Projekt jest przykładem świadomej regeneracji powojennej architektury publicznej. Zamiast wyburzenia modernistycznego centrum wystawowego z lat 50., architekci zdecydowali się na jego ponowne otwarcie i reinterpretację. Kluczowym gestem było przekształcenie dawnej, zamkniętej hali centralnej w przedłużenie przestrzeni publicznej miasta. Równolegle teren wokół obiektu został zazieleniony i włączony w system miejskich przestrzeni rekreacyjnych. Projekt zachowuje pierwotny charakter budynku, jednocześnie całkowicie zmieniając sposób jego użytkowania i relację z otoczeniem.
Rewitalizacja zespołu przemysłowego Vapor Cortès – Prodis 1923
Terrassa, Hiszpania
Architekci: H ARQUITECTES
Adaptacja dawnych hal przemysłowych na siedzibę organizacji wspierającej osoby z niepełnosprawnościami stała się pretekstem do stworzenia inkluzywnego fragmentu miasta. Projekt porządkuje istniejącą strukturę wokół odzyskanego pasażu, który pełni funkcję nowej, półpublicznej ulicy. Interwencja opiera się na oszczędnych środkach: drewnianych konstrukcjach, doświetleniach dachowych i rozwiązaniach pasywnych. Architektura nie dominuje nad kontekstem, lecz wzmacnia jego społeczną i użytkową wartość.
LUMA Arles, działka 8 – modernizacja dawnego Magazynu Elektrycznego
Arles, Francja
Architekci: Atelier Luma, BC architects & studies, ASSEMBLE
Projekt przekształca XIX-wieczny magazyn kolejowy w laboratorium projektowe badające relacje między architekturą, lokalnymi zasobami i gospodarką regeneratywną. Realizacja jest manifestem bioregionalnego podejścia do projektowania — wykorzystuje lokalne materiały, wiedzę rzemieślniczą i procesy niskoemisyjne. Zamiast jednorazowej formy architektonicznej powstała struktura ewoluująca, łącząca funkcje badawcze, produkcyjne i edukacyjne. Jury doceniło projekt jako modelowe połączenie architektury, badań i odpowiedzialności środowiskowej.
Centrum Sportowo-Kulturalne im. Josephine Baker i Marie-José Pérec
La Bouëxière, Francja
Architekci: onze04
Nowa hala sportowo-kulturalna pełni rolę regionalnego centrum aktywności i integracji społecznej. Lekka konstrukcja z charakterystycznym, tekstylnym dachem zapewnia naturalne doświetlenie i wentylację, jednocześnie tworząc rozpoznawalny punkt w krajobrazie peryferyjnej miejscowości. Obiekt łączy funkcje sportowe, edukacyjne i społeczne, a jego architektura została zaprojektowana jako narzędzie budowania wspólnoty, a nie jedynie infrastruktura użytkowa.
Targ w dzielnicy Gruž w Dubrowniku
Dubrownik, Chorwacja
Architekci: ARP / Peračić-Veljačić
Projekt rynku w dzielnicy Gruž to subtelna interwencja w historyczną tkankę miasta portowego. Lekki, modułowy dach unosi się nad placem targowym, porządkując przestrzeń bez jej zamykania. Konstrukcja pełni jednocześnie funkcję ochrony klimatycznej, ramy społecznej aktywności i nowej tożsamości miejsca. Architekci pokazali, jak niewielka skala i precyzyjny detal mogą realnie wpłynąć na jakość codziennego życia w przestrzeni publicznej.
Wielofunkcyjne Centrum Kulturalne Le Foirail
Laguiole, Francja
Architekci: Betillon & Freyermuth + Crypto Architectes
Kategoria: Architektura wschodząca
Wielofunkcyjny obiekt w niewielkiej miejscowości wiejskiej został zaprojektowany jako otwarta, elastyczna hala publiczna. Zamiast odtwarzania lokalnych stylów, architekci zaproponowali prostą, racjonalną strukturę, zdolną do adaptacji w czasie. Budynek łączy funkcje kulturalne, społeczne i edukacyjne, a jego konstrukcja opiera się na lokalnych zasobach i długowieczności. Projekt pokazuje, że architektura wysokiej jakości nie jest zarezerwowana dla dużych ośrodków miejskich.
Tymczasowa siedziba Słoweńskiego Teatru Narodowego – Drama
Lublana, Słowenia
Architekci: Vidic Grohar Arhitekti
Kategoria: Architektura wschodząca
Tymczasowa siedziba narodowego teatru powstała w zaadaptowanej hali przemysłowej z lat 60. XX wieku. W krótkim czasie i przy ograniczonym budżecie architekci stworzyli w pełni funkcjonalną przestrzeń teatralną, zachowując surowy charakter obiektu. Projekt redefiniuje pojęcie architektury tymczasowej, pokazując, że nawet krótkotrwałe interwencje mogą mieć trwały wpływ na życie kulturalne miasta i sposób myślenia o adaptacji istniejących struktur.
Polski projekt na krótkiej liście, ale poza finałem
Choć żaden projekt z Polski nie znalazł się w ścisłym gronie finalistów, polska architektura była obecna na tzw. krótkiej liście (shortlist) obejmującej 40 realizacji z 18 krajów Europy i był to projekt Kopca Powstania Warszawskiego w Warszawie — realizacja z pogranicza architektury krajobrazu, urbanistyki i pracy z dziedzictwem historycznym. Autorem koncepcji jest zespół TopoScape we współpracy z Archigrest, a inwestorem był Zarząd Zieleni m.st. Warszawy.
Projekt polega na przekształceniu powojennego kopca, usypanego z gruzu zniszczonej Warszawy, w czytelną przestrzeń publiczną o silnym znaczeniu symbolicznym i krajobrazowym. Zamiast monumentalnej narracji, architekci zaproponowali subtelną ingerencję w istniejącą topografię, porządkując ścieżki, punkty widokowe i elementy infrastruktury w sposób respektujący zarówno przyrodę, jak i historyczny ciężar miejsca.
Kopiec został potraktowany jako krajobraz pamięci, ale jednocześnie jako dostępna, współczesna przestrzeń rekreacyjna, wpisująca się w szerszy system zielonej infrastruktury miasta. To podejście — łączące ekologię, historię i codzienne użytkowanie — zostało docenione przez jury i znalazło się w gronie 40 najważniejszych realizacji architektonicznych ostatnich lat w Europie, choć ostatecznie nie awansowało do finału konkursu.
Architektura to coś więcej niż wznoszenie budynków; to narzędzie kształtowania wspólnych środowisk i umożliwiania nowych form życia zbiorowego. Najbardziej wyróżniające się projekty tegorocznej edycji EUmies Awards 2026 pokazują, w jaki sposób praktyka projektowa może łączyć formalny rygor z głębokim zaangażowaniem w społeczne, polityczne i klimatyczne uwarunkowania, które definiują naszą współczesność. - powiedział, Nikolaus Hirsch, członke jury EUmies Awards 2026, dyrektor artystyczny Kanal Architecture, Bruksela
