Zielone innowacje

Luty 11, 2026

Flight into Shadow – architektura światła i cienia w dobie stresu cieplnego miast

Flight into Shadow – architektura światła i cienia w dobie stresu cieplnego miast | fot.: Jacopo La Forgia
Flight into Shadow – architektura światła i cienia w dobie stresu cieplnego miast | fot.: Jacopo La Forgia

Flight into Shadow (tłum.: Lot w cień)to eksperymentalna instalacja architektoniczna zaprezentowana podczas Biennale Architektury w Wenecji 2025, podejmująca jeden z kluczowych problemów współczesnej architektury i urbanistyki: komfort cieplny w warunkach narastającego stresu klimatycznego.

Projekt analizuje, w jaki sposób światło i cień kształtują percepcję temperatury, ulgi oraz poczucia bezpieczeństwa w przegrzewających się środowiskach miejskich.

fot.: Jacopo La Forgia
fot.: Jacopo La Forgia
fot.: Jacopo La Forgia
fot.: Jacopo La Forgia

Kontrolowane słońce jako narzędzie projektowe

Centralnym założeniem instalacji jest świadome wprowadzenie „słońca” do wnętrza – w formie w pełni kontrolowanego, sztucznego źródła światła, niezależnego od warunków zewnętrznych. W centrum przestrzeni umieszczono intensywne źródło światła złożone z indywidualnie sterowanych opraw, które generują zmienne scenariusze oświetleniowe.

Światło nie pełni tu funkcji wyłącznie technicznej – staje się pełnoprawnym medium architektonicznym, zdolnym do budowania atmosfery, rytmu i sekwencji przestrzennych.

Mycelium – materiał, filtr i architektura cienia

Kluczowym elementem instalacji są struktury wykonane z żywej grzybni (mycelium), które tworzą delikatne, organiczne baldachimy. Działają one jak naturalne filtry światła, rozpraszając promienie i łagodząc kontrasty luminancji. Cień przestaje być efektem ubocznym – staje się aktywnie projektowanym składnikiem przestrzeni.

Zastosowanie mycelium podkreśla potencjał materiałów biologicznych w kształtowaniu pasywnego komfortu: niska energochłonność, biodegradowalność oraz zdolność do adaptacji czynią z nich realną alternatywę dla wysokoemisyjnych rozwiązań technologicznych.

fot.: Jacopo La Forgia
fot.: Jacopo La Forgia
fot.: Jacopo La Forgia
fot.: Jacopo La Forgia
fot.: Jacopo La Forgia

Efekt Komorebi jako przestrzenne doświadczenie

Inspiracją dla instalacji był japoński termin Komorebi, opisujący ulotną grę światła przenikającego przez liście drzew. W Flight into Shadow zjawisko to zostaje przetłumaczone na język architektury – to, co chwilowe i efemeryczne, staje się trwałym doświadczeniem przestrzennym.

Odwiedzający przemieszczają się pomiędzy strefami intensywnego światła i obszarami półcienia, doświadczając zmiennych warunków wizualnych i termicznych. Instalacja działa jak choreografia światła, w której kolejne sceny i nastroje rozwijają się w czasie.

Cień jako strategia adaptacji do zmian klimatu

Instalacja powstała w ramach programu Keep Cool! – Workshop for Cool Cities (tłum.: Keep Cool! – warsztaty na rzecz chłodnych miast) i jest efektem współpracy Wyższej Szkoły Technicznej w Stuttgarcie – kierunek architektura wnętrz (HFT Stuttgart, Interior Architecture), Uniwersytetu w Stuttgarcie – Instytutu Konstrukcji Budowlanych IBK2 (University of Stuttgart, IBK2) i Wyższej Szkoły Technicznej w Deggendorf (Deggendorf Institute of Technology). Projekt nie proponuje gotowych rozwiązań technicznych, lecz stawia pytania istotne z punktu widzenia architektury i urbanistyki:

  • czy cień może być podstawowym narzędziem projektowym w miastach przyszłości,
  • jak materiał i światło mogą współtworzyć pasywny komfort,
  • w jaki sposób architektura może kształtować percepcję klimatu, a nie tylko reagować na jego skutki.

Flight into Shadow to manifest projektowania odpornego (resilient design), w którym adaptacja do zmian klimatycznych odbywa się poprzez świadome operowanie zmysłami, materią i czasem, a nie wyłącznie przez technologie energetyczne. Dla architektów to cenna refleksja nad tym, jak projektować przestrzenie przyszłości – chłodniejsze, bardziej empatyczne i głęboko zakorzenione w logice natury.

fot.: Jacopo La Forgia
fot.: Sabine Wiesend

Tagi: cień aranżacja przestrzeni wykorzystanie grzybni w architekturze światło zmiany klimatu

Budynki zrównoważone

©EeStairs-Alex Baxter
Projekt Ahof Farm stanowi przykład świadomej rewitalizacji, w której architektura staje się mediu...
Marzec 30, 2026
fot.: Tuomas Uusheimo
Katajanokan Laituri to nowoczesny budynek biurowo-hotelowy wzniesiony w technologii litego drewna...
Luty 2, 2026

Materiały budowlane

źródło: adobestock
Jak stworzyć strefę relaksu w ogrodzie?Zastanawiasz się nad tym, jak stworzyć strefę relaksu w o...
Marzec 27, 2026
Źródło: unsplash.com
Marzysz o tarasie, który stanie się Twoją letnią oazą spokoju i relaksu? Niezależnie od tego, cz...
Marzec 16, 2026

Konkursy

The competition seeks a public-facing hub where timber innovation is clear and inviting. A legible entry leads to a hands-on Discovery Lab, auditorium, café, and materials store, with trail-edge re...
Kwiecień 1, 2026
Architopia 2.0 invites you to explore the idea of a Dream Dwelling – a house that goes beyond walls and roofs to become a reflection of personality, lifestyle, values, and aspirations.
Marzec 30, 2026