Zagadnienia prawne

Luty 13, 2012

Właściwość sądu dla rozstrzygania sporów z umów o wykonanie projektu architektonicznego

Zgodnie z art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego strony umowy o wykonanie projektu budowlanego mogą umówić się na piśmie o poddanie określonemu sądowi pierwszej instancji, sporu już wynikłego lub sporów mogących w przyszłości wyniknąć z wyżej wskazanej umowy.

Sąd ten będzie wówczas wyłącznie właściwy, jeżeli strony nie postanowiły inaczej lub jeżeli powód nie złożył pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym, mimo, iż Kodeks cywilny przewiduje dla takiego rodzaju sporu właściwość innego sądu. Strony mogą również ograniczyć umową pisemną prawo wyboru powoda pomiędzy kilku sądami właściwymi dla takich sporów.

 

Pamiętać przy tym należy, iż sąd właściwy w chwili wniesienia pozwu pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy. Z drugiej znowu strony sąd nie może uznać, że jest niewłaściwy, jeżeli w toku postępowania stał się właściwy.

 

Jeżeli strony nie umówią się co do właściwości sądu, mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tzw. właściwością rzeczową sądy rejonowe rozpoznają wszystkie sprawy z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów okręgowych. Z kolei do właściwości sądów okręgowych należą sprawy:

 

1) o prawa niemajątkowe i łącznie z nimi dochodzone roszczenia majątkowe oprócz spraw o ustalenie lub zaprzeczenie pochodzenia dziecka, o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa oraz o rozwiązanie przysposobienia,

 

2) o ochronę praw autorskich i pokrewnych, jak również dotyczących wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych oraz o ochronę innych praw na dobrach niematerialnych,

 

3) o roszczenia wynikające z Prawa prasowego,

 

4) o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych, a w postępowaniu w sprawach gospodarczych sto tysięcy złotych, oprócz spraw o alimenty, o naruszenie posiadania, o ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami, o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym oraz spraw rozpoznawanych w elektronicznym postępowaniu upominawczym,

 

5) o wydanie orzeczenia zastępującego uchwałę o podziale spółdzielni.

 

6 o uchylenie, stwierdzenie nieważności albo o ustalenie nieistnienia uchwał organów osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną,

 

7) o zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji,

 

8) o odszkodowanie z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem.

 

W sprawach o roszczenia pieniężne, zgłoszone choćby w zamian innego przedmiotu, podana kwota pieniężna stanowi wartość przedmiotu sporu. W innych sprawach majątkowych powód obowiązany jest oznaczyć w pozwie kwotą pieniężną wartość przedmiotu sporu, z tym, że:

 

- do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów, żądanych obok roszczenia głównego,

 

- jeżeli powód dochodzi pozwem kilku roszczeń, zlicza się ich wartość.

 

Zgodnie z zasadą tzw. właściwości miejscowej powództwo wytacza się przed sąd pierwszej instancji, w którego okręgu pozwany ma miejsce zamieszkania. Natomiast jeżeli pozwany nie ma miejsca zamieszkania w Polsce, ogólną właściwość oznacza się według miejsca jego pobytu w Polsce, a gdy nie jest ono znane lub nie leży w Polsce - według ostatniego miejsca zamieszkania pozwanego w Polsce. Powództwo przeciwko osobie prawnej lub innemu podmiotowi nie będącemu osobą fizyczną wytacza się według miejsca ich siedziby.

 

Powództwo o roszczenie majątkowe przeciwko przedsiębiorcy można wytoczyć przed sąd, w którego okręgu znajduje się zakład główny lub oddział, jeżeli roszczenie pozostaje w związku z działalnością tego zakładu lub oddziału.

 

Powództwo o ustalenie istnienia umowy, o jej wykonanie, rozwiązanie lub unieważnienie, jako też o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy wytoczyć można przed sąd miejsca jej wykonania. W razie wątpliwości miejsce wykonania umowy powinno być stwierdzone dokumentem.

 

Jeżeli uzasadniona jest właściwość kilku sądów albo jeżeli powództwo wytacza się przeciwko kilku osobom, dla których według przepisów o właściwości ogólnej właściwe są różne sądy, wybór między tymi sądami należy do powoda.

 

Jeżeli w myśl przepisów kodeksu nie można na podstawie okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo.

 

Przykładowo dla roszczeń z umowy o wykonanie projektu architektonicznego sąd okręgowy będzie właściwy gdy przedmiotem sporu będzie naruszenie praw autorskich przez zamawiającego, czyli gdy bez zgody architekta zamawiający sprzeda projekt osobie trzeciej, czy też gdy wartość takiego projektu będzie przewyższała 75 tysięcy złotych.

 

Autorzy:
Marta Kozak-Janik

Tagi: architektura architekt kodeks cywilny

Konkursy

As reaction to the unprecedented moment that we are all experiencing, Zuecca Projects has decided to launch its first ever Open Call, on the theme of Sustainable Architecture and Design. The Intern...
Maj 13, 2020
III edycja Tubądzin Design Awards, to międzynarodowy konkurs dla architektów, projektantów i studentów. Doceniamy Wasze zaangażowanie oraz inspirujące pomysły. TDA to szansa na uwolnienie twórczego...
Maj 13, 2020

Wasze projekty

STAN ISTNIEJĄCY Budynek istniejący zrealizowany w 1986 roku na podstawie projektu typowego. Form...
Kwiecień 21, 2020
Wizualizacja projektu architektonicznego domu jednorodzinnego. Dom zaprojektowany w nowoczesnym,...
Kwiecień 15, 2020

Wasze realizacje

Stojąca biblioteczka stworzona na wymiar i wg indywidualnego projektu.
Maj 3, 2020
Zestaw bardzo wytrzymałych na obciążenia (ok. 100kg / mb) półek do salonu. Półki z szafkami i ko...
Kwiecień 5, 2020

Wydarzenia

STUDIOTOPIĘ opisać można jako kreatywną podróż w stronę budowania klimatu dla zrównoważonego rozw...
Kwiecień 16, 2020
The RIBA Norman Foster Travelling Scholarship offers £7,000 to a student of architecture who demo...
Marzec 22, 2020