Polska i Świat

Marzec 25, 2014

Architektura dla ofiar katastrof naturalnych Shigeru Bana

Dom dla ofiar katastrof z kartonową konstrukcją - Paper Log House w mieście Bhuj w Indiach (2001), autor: Shigeru Ban, fot.: Kartikeya Shodhan
Dom dla ofiar katastrof z kartonową konstrukcją - Paper Log House w mieście Bhuj w Indiach (2001), autor: Shigeru Ban, fot.: Kartikeya Shodhan

Laureat Nagrody Pritzkera 2014 - Shigeru Ban nagrodzony został między innymi za swoje dokonania w sferze pomocy humanitarnej jaką niesie ofiarom katastrof naturalnych. Jest autorem projektów tanich domów, wykonanych głownie z kartonowych tub i lokalnie dostępnych materiałów.

Ogłaszając tegorocznego laureata, Tom Pritzker powiedział: Praca humanitarna Shigery Bana, poświęcona ludziom, których dotknęły skutki katastrof jest przykładem dla nas wszystkich. Innowacyjność jest jest ograniczona tu przez typ budynków i współczucie nie jest tu ograniczone budżetem. Shigeru spowodował, że nasz świat jest lepszym miejscem.

Jury przyznające Nagrodę Pritzkera podkreśliło także dokonania Bana w eksperymentalnym podejściu do materiałów budowlanych jakie wykorzystuje: kartonowych tub, kontenerów. Uwagę zwróciło także innowacyjne wykorzystanie materiałów niekonwencjonalnych, takich jak bambus, tkaniny, papier, kompozyty z recyklingu włókna papieru i tworzyw sztucznych.

 

Przez dwadzieścia lat Shigeru Ban podróżuje w miejsca które ucierpiały w skutek katastrof naturalnych i miejsc zniszczonych przez działalność człowieka, współpracuje z lokalnymi mieszkańcami, wolontariuszami i studentami w celu zaprojektowania i skonstruowania schronisk i budynków wspólnotowych dla ofiar katastrof. Są to obiekty proste ale wygodne, tanie w budowie a także łatwo poddające się recyklingowi.

Tymczasowe domy wielorodzinne z kontenerów, 2011, Onagawa, Miyagi, Japan, autor: Shigeru Ban, fot.: Hiroyuki Hirai

Wnętrze tymczasowego domu wielorodzinnego z kontenerów, 2011, Onagawa, Miyagi, Japan, autor: Shigeru Ban, fot.: Hiroyuki Hirai

Architektura dla ofiar katastrof naturalnych

Praca humanitarna Bana rozpoczęła się w 1994 roku, w związku z konfliktem w Rwandzie, w wyniku którego miliony ludzi znalazło się w tragicznych warunkach życiowych. Ban zaproponował wtedy przez komisarzem ONZ ds. Uchodźstwa zbudowanie schroniska z kartonowych tub. Wyniku prezentacji swojego pomysłu został zatrudniony jako konsultant. Brał również udział w budowaniu domów po trzęsieniu ziemi w 1995 roku w Japonii w Kobe. Wybudował tam również ”Papierowy Kościół” który potem został zdemontowany i wysłany na Tajwan, gdzie został ponownie złożony w 2008 roku. Wybudował także tzw.: Paper Log House dla wietnamskich uchodźców, który składał się ze skrzynek po piwie wypełnionych workami piaskiem i połączonych z kartonowymi ścianami.

Ban współpracuje z ofiarami katastrof, studentami i innymi wolontariuszami, aby wszystkie te humanitarne projekty zrealizować. W 1995 roku założył prywatną organizację o nazwie VAN (Voluntary Architects’ Network). W jej ramach zrealizował do tej pory projekty humanitarne w Japonii, Turcji, Indiach, Sri lance, Chinach, Haiti, Nowej Zelandii, we Włoszech i obecnie na Filipinach.

Projektując schroniska dla ofiara katastrof, Ban bardzo często wykorzystuje kartonowe tuby, jako kolumny, ściany i belki. Jest to materiał lokalnie dostępny, tani, łatwy w transporcie, montażu i demontażu, ponadto może być wodo- i ognioodporny i łatwo poddają się recyclingowi. Sam autor projektów mówi, że jego japońskie wychowanie pomaga mu w oszczędnym gospodarowaniu materiałami.

Paper Log House, 2001, Bhuj, Indie, autor: Shigeru Ban, fot.: Kartikeya Shodhan
Paper Log House, 2001, Bhuj, Indie, autor: Shigeru Ban, fot.: Kartikeya Shodhan
Log House - domy dla ofiar trzęsienia ziemi z kartonowych tub - Kobe, Japonia (1995), autor: Shigeru Ban, fot.: Takanobu Sakuma
Log House - domy dla ofiar trzęsienia ziemi z kartonowych tub - Kobe, Japonia (1995), autor: Shigeru Ban, fot.: Hiroyuki Hirai
Tymczasowy kościół o konstrukcji z kartonowych tub, 1995, Kobe, Japonia, autor: Shigeru Ban, fot.: Hiroyuki Hirai
Tymczasowy kościół o konstrukcji z kartonowych tub, 1995, Kobe, Japonia, autor: Shigeru Ban, fot.: Hiroyuki Hirai
Schronisko dla uchodźców o kontrukcji z kartonowych - Byumba Refugee Camp, Rwanda (1999), autor: Shigeru Ban, fot.: Shigeru Ban Architects
Paper Log House, 2000, Turcja, autor: Shigeru Ban, fot.: Shigeru Ban Architects
Paper Log House, 2000, Turcja, autor: Shigeru Ban, fot.: Shigeru Ban Architects
Kirinda House, 2007, Kirinda, Sri Lanka, autor: Shigeru Ban, fot.: Eresh Weerasuriya
Kirinda House, 2007, Kirinda, Sri Lanka, autor: Shigeru Ban, fot.: Dominic Sansoni
Tymczasowa szkoła podstawa, gdzie elemntem konstrukcyjnym są kartonowe tuby w mieści Chengdu w Chinach, autor: Shigeru Ban, fot.: Li Jun
Tymczasowa szkoła podstawa, gdzie elemntem konstrukcyjnym są kartonowe tuby w mieści Chengdu w Chinach, autor: Shigeru Ban, fot.: Li Jun
Schronisko dla uchodźców o kontrukcji z kartonowych tub - Port-au-Prince, Haiti (2010), autor: Shigeru Ban, fot.: Shigeru Ban Architects
Schronisko dla uchodźców o kontrukcji z kartonowych tub - Port-au-Prince, Haiti (2010), autor: Shigeru Ban, fot.: Shigeru Ban Architects

Tagi: Nagroda Pritzkera Shigeru Ban

Domy jednorodzinne

widok domu od storny skarpy
Projekt obejmuje dwukondygnacyjny dom jednorodzinny z płaskim dachem (zgodnie z MPZP – jednospado...
Październik 21, 2025
Czy architektura może być czymś więcej niż formą? Czy może stać się doświadczeniem — chwilą, któr...
Wrzesień 11, 2025

Wasze realizacje

Wilanów od lat przyciąga tych, którzy szukają balansu pomiędzy rytmem miasta a spokojem przedmieś...
Październik 15, 2025
Bardzo wytrymałe na obciążenia półki na wymiar bez widocznych wsporników. Nr projektu 3669 https...
Sierpień 22, 2025

Materiały budowlane

Źródło: unsplash.com
Marzysz o tarasie, który stanie się Twoją letnią oazą spokoju i relaksu? Niezależnie od tego, cz...
Marzec 16, 2026
Schody strychowe drewniane GREENSTEP LWT Super Thermo
Dostęp na poddasze wielu osobom wciąż kojarzy się z niewygodną drabiną lub masywnymi schodami, k...
Marzec 16, 2026

Konkursy

Przedmiotem Konkursu jest opracowanie koncepcji plastycznej aranżacji wnętrz poszczególnych budynków (w tym ekspozycji stałej w budynku pałacu) oraz przestrzeni zewnętrznych przyszłego Muzeum Ziemi...
Marzec 18, 2026
Zakres konkursu obejmuje: zagospodarowanie przestrzenno-funkcjonalne Rynku oraz aranżację zabytkowych piwnic pod Ratuszem jako przedłużenie przestrzeni funkcjonalnej części publicznej starówki.
Marzec 18, 2026