Katajanokan Laituri – drewniana architektura nowej generacji nad nabrzeżem Helsinek
Katajanokan Laituri to nowoczesny budynek biurowo-hotelowy wzniesiony w technologii litego drewna, który wyznacza nowy standard dla zrównoważonej architektury w wymagającym, historycznym kontekście miejskim.
Obiekt, zaprojektowany przez Anttinen Oiva Architects, jest pierwszą nową realizacją na poprzemysłowym nabrzeżu Katajanokka, bezpośrednio wpisującą się w ikoniczną, morską panoramę Helsinek.
Dialog z miastem i krajobrazem portowym
Budynek kontynuuje jednolitą, neoklasyczną linię zabudowy południowego nabrzeża Helsinek, jednocześnie łamiąc swoją skalę miękkimi, falującymi formami elewacji. Dzięki temu harmonijnie łączy się z różnorodną, warstwową tkanką urbanistyczną półwyspu Katajanokka. Charakterystyczna, podwójna fasada – zewnętrzna warstwa szkła, aluminium i granitu – chroni odsłonięte konstrukcje drewniane przed surowym klimatem morskim, a jednocześnie nadaje obiektowi zmienny, dynamiczny charakter reagujący na światło dnia i pory roku.
Architektura krajobrazu inspirowana północą
Przestrzenie zewnętrzne nawiązują do przyrody północnej: na dziedzińcu zaprojektowano zagajnik brzozowy, a na dachu – łąki archipelagowe. Zielony taras dachowy pełni funkcję publicznej przestrzeni rekreacyjnej, oferując widoki na port i miasto.
Konstrukcja z litego drewna i redukcja śladu węglowego
Projekt od początku prowadzony był z myślą o minimalizacji wpływu na klimat w całym cyklu życia oraz maksymalnym wykorzystaniu odnawialnych zasobów. Konstrukcje nadziemne wykonano z prefabrykowanych, przemysłowych elementów z litego drewna produkowanych przez Stora Enso. Szkielet słupowo-ryglowy oraz konstrukcja fasady powstały z fornirowanego drewna klejonego warstwowo LVL, produkowanego w Varkaus w Finlandii. Ściany wewnętrzne, szyby wind i klatek schodowych oraz stropy i dach wykonano z CLT (Cross Laminated Timber) produkowanego w Gruvön w Szwecji. Cały szkielet budynku to około 7 600 m³ świerku i 2 500 prefabrykowanych elementów drewnianych.
Program funkcjonalny i elastyczność użytkowania
Katajanokan Laituri ma cztery kondygnacje nadziemne, ogólnodostępny zielony taras dachowy oraz kondygnację podziemną z zapleczem technicznym i parkingiem. Budynek powstał jako nowa siedziba główna Stora Enso, a połowę jego powierzchni zajmuje hotel Solo Sokos Hotel Pier 4. Parter otwiera się na miasto z obu stron, oferując wspólne foyer, restaurację, kawiarnię oraz przestrzenie konferencyjne dostępne także dla mieszkańców i gości miasta.
Konstrukcja oraz układ wnętrz zostały zaprojektowane z myślą o maksymalnej elastyczności i możliwości adaptacji w długim cyklu życia budynku. Odsłonięte konstrukcje ze świerku, uzupełnione detalami z jesionu, podkreślają naturalne zróżnicowanie drewna jako materiału budowlanego. Projekt wnętrz oparto na materiałach naturalnych, trwałych i pięknie starzejących się. Jasnoszary granit, obecny na elewacjach, w przestrzeni publicznej wokół budynku oraz we wnętrzach, spaja architekturę z kontekstem miejskim.
Odporność na zmiany klimatu i rewitalizacja nabrzeża
Bliskość morza wymusiła zastosowanie zaawansowanych rozwiązań ochrony przeciwpowodziowej. Jako pierwszy etap przebudowy nabrzeża Katajanokka, inwestycja zapoczątkowała proces jego wzmocnienia i podniesienia, torując drogę do przyszłej, kompleksowej rekonstrukcji całej linii brzegowej – od Placu Targowego aż po cypel półwyspu – jako ciągłej, ogólnodostępnej przestrzeni publicznej.
Dane techniczne projektu
- Lokalizacja: Helsinki, Finlandia
- Harmonogram: konkurs zaproszony 2020, realizacja 2024
- Powierzchnia: ok. 23 000 m² (pow. całkowita), ok. 16 400 m² (pow. użytkowa)
- Inwestor: Mutual Pension Insurance Company Varma
- Zarządzanie projektem: Haahtela-rakennuttaminen
- Główni użytkownicy: Stora Enso Oyj, Sokos Hotels / Solo Sokos Hotel Pier 4
- Architektura: Anttinen Oiva Architects - helsińska pracownia architektoniczna założona w 2008 roku przez Selinę Anttinen i Vesę Oivę. Biuro zostało uhonorowane m.in. Fińską Państwową Nagrodą Architektoniczną oraz nagrodą Finlandia Prize for Architecture i jest uznawane za jednego z liderów innowacyjnej, zrównoważonej architektury w krajach nordyckich.
- Projekt wnętrz (biura Stora Enso i lobby): Anttinen Oiva Architects
- Projekt wnętrz hotelu: Franz
- Konstrukcja: Sweco Rakennetekniikka
- Inżynieria pożarowa: KK-Palokonsultti
- Architektura krajobrazu: Nomaji Landscape Architects
- Akustyka: Akukon
- Instalacje i analiza cyklu życia: Granlund
- Geotechnika: Sitowise
- Fotografie: Kalle Kouhia, Tuomas Uusheimo
